SHP Yerel Yönetim Seçimleri Önseçim ve Aday Yönetmeliği
SEÇİM ÇEVRESİ
MADDE 1- Sosyaldemokrat Halk Partisi; Büyükşehir Belediye Başkanı, Belediye Başkanı, Belediye Meclisi Üyesi ve İl Genel Meclisi Üyesi adaylarını bu yönetmelikte yazılı kurallara göre saptar.
SEÇİM ÇEVRESİ
MADDE 2-
A) Belediye Başkanı adayları ve Belediye Meclisi Üyesi adayları için önseçim çevresi, o İl, İlçe veya belde seçim çevresidir.
(2820 Siyasi Partiler Kanunu (S.P.K) md.37 son fıkra; 2972 Mahalli İdareler Kanunu (M.İ.K) md. 10)
B) a- Büyükşehir Belediye Başkanı adayları önseçiminde, seçime girilen Büyükşehir Belediye sınırları seçim çevresidir.
b- Büyükşehirlerdeki İlçe Belediye Başkan adayları ve Belediye Meclis Üyesi adaylarının önseçiminde, seçime girilen belediye sınırları seçim çevresidir.
C) İl Genel Meclisi üyesi adaylıkları önseçiminde, her İlçe bir seçim çevresidir.
(2820 S.P.K. md. 37 son fıkra ; 2972 M.İ.K. md. 4/1 ve 10)
YETERLİK
MADDE 3- Büyükşehir Belediye Başkanlığına, Belediye Başkanlığına, Belediye Meclisi ve İl Genel Meclisi Üyeliklerine adayların saptanmasında, aşağıda yazılı nitelikler ve yasaklamalar gözetilir.
1- T.C vatandaşı olmak,
2- Yirmibeş yaşını doldurmuş olmak,
3- Yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmış olmak veya yapmış sayılmak
4- İlkokulu bitirmiş olmak,
5- Kısıtlı olmamak,
6- Kamu hizmetlerinden yasaklı bulunmamak,
7- Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezası veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymemiş olmak,
8- Affa uğramış olsalar bile;
a) Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından hüküm giymemiş olmak,
b) T.C.K.'nun 312'inci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı halkı; sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik etme suçundan hüküm giymemek,
c) T.C.K.'nun 536'ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle, 537'nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasal ve ideolojik amaçlarla işlemekten hüküm giymemiş olmak,
(2972 S. M.İ.K md 9/1 ; 2839 Milletvekilleri Seçim Kanunu (M.V.S.K) md. 11)
9- Büyükşehir ve diğer Belediye Başkanlıklarına veya Belediye Meclisi Üyeliklerine aday adayı olabilmek için, adaylığa başvurulan Belediyeye başvuru tarihinde herhangi bir iş taahhüt etmemiş olmak; taahhüt etmiş şahısların ortağı ve kefili olmamak veya bu yönlerden borçlanmamak,
(2820 S.P.K. md.37 /sondan önceki ve son fıkra; 1580 sayılı K./307 ile değişik md. 24/10 ve son fıkra)
10- İl Genel Meclisi Üyeliğine aday adayı olabilmek için adaylığa başvuru tarihinde İl içinde özel idare hizmetleriyle ilgili bir işte özel idareyle sözleşme yapmamış veya taahhüt altına girmemiş olmak; bu gibi kişilerin ortağı, kefili olmamak veya bu yönlerden borçlanmamak,
gerekir.
(2972 M.İ.K. md. 37 /3; İl Özel İdaresi Kanunu'nun 306 sayılı Kanunla değişik md. 105)
ADAYLIĞA BAŞVURMA KOŞULLARI
Madde 4- Aday adaylığı için yazılı başvuru zorunludur. Seçilme yeterliliği olan ve Tüzüğün ilgili maddelerinde belirtilen koşulları taşıyan herkes Sosyaldemokrat Halk Partisi'nden Büyükşehir Belediye Başkanlığına, Belediye Başkanlığına, Belediye Meclisi Üyeliğine, İl Genel Meclisi Üyeliğine aday olabilir ve önseçimlere katılabilir.
(2820 S.P.K. md. 40/1 ; 2972 M.İ.K md.36;2839 M.V.S.K. md 12/1)
Yerel örgütün Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri, görev yaptıkları yerden aday adayı olmak istedikleri takdirde Yüksek Seçim Kurulu kararları gereği'nce Parti Meclisi'nin seçim takvimi ile ilgili saptadığı süre içerisinde görevlerinden çekilmek zorundadırlar.
(2972 M.İ.K md. 17, 36 ; 2820 S.P.K.md. 40/4)
- İl ve İlçe Belediye Başkanlığı aday adaylığı ile Belediye Meclisi Üyelikleri aday adaylıkları;
- İlçe ve Merkez İlçe çevresindeki Belde Belediyeleri Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclisi Üyelikleri aday adaylıkları;
- İlçeler veya Merkez İlçe ve İl Genel Meclisi Üyelikleri aday adaylıkları;
için o seçim çevresindeki SHP İlçe ve Merkez İlçe Başkanlığına başvurulur.
(2972 M.İ.K md. 10/3)
Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Büyükşehir İlçe Belediye Başkanlığı aday adaylıkları için, o yer SHP İl Başkanlığına başvurulur. İl Başkanlığı, İlçelere ait başvuruları, ilgili İlçelere ve Genel Sekreterliğe tüm bilgileri içeren çizelgelerle hemen gönderir.
(2972 M.İ.K md. 10/3)
Aday adayları kısa özgeçmişlerini, Cumhuriyet Savcılığı'ndan aldıkları adli sicil kayıtlarını ve adaylık ödenti makbuzunu başvuru dilekçelerine eklerler.
Başvuran aday adayına bir alındı belgesi verilir. Başvurular, başvuru süresinin bitiminden itibaren en geç 3 gün içinde bağlı olunan İl Başkanlıklarına ve Genel Sekreterliğe yazı ile bildirir.
İNCELEME
MADDE 5- Merkez Yürütme Kurulu'nca gerekli görüldüğü takdirde başvuruda bulunan aday adaylarıyla ilgili aşağıda belirtilen hususlar dikkate ve incelemeye alınır ve sonuçlar parti örgütüne bildirilir:
-Adayın özgeçmiş ve nitelikleri,
-Adayın seçim çevresindeki etkinliği ve saygınlığı.
Aday adayı hakkında MYK'unca inceleme yapılması halinde parti örgütüne de gerekli bilgi verilir.
Başvurusu uygun bulunmayan aday adaylarına red kararı ön seçimden önce, Genel Sekreterlik tarafından yazılı olarak bildirilir.
PARTİ ADAYLARININ SAPTANMASI
MADDE 6- Parti adayları ilke olarak ön seçimle belirlenir. Önseçim, Partiye kayıtlı seçme ve seçilme yeterliliğine sahip asıl üyeler tarafından yapılır.
(2820 S.P.K.md 42/4; 2972 M.İ.K md.10/2-3)
Önseçim seçmen listeleri, İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından incelenip onaylandıktan sonra ve ön seçimden 25 gün önce İlçe Başkanlığı binasının açıkça görülecek bir yerine asılarak partili üyelerin incelemesine sunulur. Bu listeler ücret karşılığında üyelere verilebilir.
(2820 S.P.K.md 42/7)
Genel Sekreterlik ön seçimlerde kullanılacak seçmen listesini İlçe Başkanlıklarına gönderir. Her İlçe Başkanlığı, seçmen listesini ön seçim tarihinden en az 30 gün önce İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına verir.
(2820 S.P.K md. 42/6)
Parti üyeleri, parti seçmen listesine asıldığı tarihten itibaren 15 gün içinde İlçe Seçim Kurulu'na itiraz edebilirler. İtirazlar İlçe Seçim Kurulu tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. İtirazın yerinde görülmesi halinde parti seçmen listesi'nde ilgili İlçe Başkanlığı, İlçe Seçim Kurulu'nun isteği doğrultusunda düzeltmeleri yapar.
(2820 S.P.K. md. 42/8)
Ancak Parti Meclisi; gerekli gördüğü seçim çevrelerinde, Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Belediye Başkanlığı, Belediye Meclis Üyeliği ve İl Genel Meclisi Üyeliği adaylıkları için merkez yoklaması yapabilir veya Merkez Yürütme Kurulu'na bu konuda yetki verebilir.
ADAY ADAYLARININ BELİRLENMESİ VE BİLDİRİLMESİ
MADDE 7- Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Belediye Başkanlığı, Belediye Meclisi ve İl Genel Meclisi üyelikleri adaylık başvuruları; İl ve İlçe Başkanlığında başvuru sırasına göre açılan dosyalarda saklanır.
Önseçimin yapılacağı tarihten en az 20 gün önce, İl Başkanlığı, İl Seçim Kurulu Başkanlığına, diğer seçim bölgelerinde İlçe Başkanlığı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına aday adayları listesini alındı belgesi karşılığı verir ve Genel Sekreterliğe bildirir.
(2820 S.P.K md. 40/6)
İlçe Seçim Kuruluna aday adayları listeleri verilirken, o seçim çevresinden seçilecek Belediye Meclisi ve İl Genel Meclisi asıl ve yedek üye sayısı dikkate alınarak, listenin sayıca eksik kalmaması sağlanır.
(2972 M.İ.K. md. 10/4)
Listelerin verilmesinden sonra, önseçim tarihine kadar adaylıktan çekilmeler dikkate alınmaz. Adaylıktan çekilme, aday seçiminin kesinleşmesi veya ölüm halinde uygulanır.
(2820 S.P.K. md. 40/son fıkra)
ADAYLARIN BELİRLENMESİ
MADDE 8- Önseçim sonunda; Parti her seçim çevresinde Belediye Başkanlığı için bir aday; Belediye Meclisi Üyelikleri ve İl Genel Meclisi Üyelikleri için de saptanan üye sayısı kadar asıl ve yedek üye adayları belirlenir.
(2972 M.İ.K. md. 10/2-4; 2820 S.P.K. md. 37/2)
Aday listelerinin kesinleşmesi tarihine kadar herhangi bir nedenle boşalan adaylıklar, sıra kaydırma işlemi uygulanarak doldurulur.
Aday listesinin sayıca eksik kaldığı durumlarda, Merkez Yürütme Kurulu'nca yeter sayıda aday belirlenir.
MADDE 9- Aday listelerinin kesinleşme süresini geçirmemek koşuluyla, Merkez Yürütme Kurulu, Parti Meclisinden aldığı yetkiye dayanarak aday listesini tamamlama yetkisini İl ve İlçe Yönetim Kuruluna verebilir.
(2972 M.İ.K. md. 11/son fıkra)
ÖNSEÇİMDE İLÇE SEÇİM KURULU VE SANDIK KURULU ÜYELİĞİ
MADDE 10- Siyasi Partiler Kanununun 41. maddesine göre, önseçim için Seçim Kurulu'na katılacak aday adayı olmayan SHP'li iki asıl ve iki yedek üye İlçe Başkanlıklarınca saptanır.
ADAYLARIN İLÇE SEÇİM KURULUNA BİLDİRİLMESİ
MADDE 11- İlçe Yönetim Kurulları, aday listelerini, önseçim gününden en geç 10 gün sonra saat 17.00'ye kadar, alındı belgesi karşılığında o yer Seçim Kuruluna verir.
(2972 M.İ.K md.12/1)
Büyükşehirler Belediye Başkanlıkları ve Büyükşehir İlçe Belediye Başkanlıkları adayları listesi, İl Yönetim Kurulu tarafından önseçimden en geç 10 gün sonra saat 17.00'ye kadar, alındı belgesi karşılığında İl Seçim Kuruluna verilir.
(2972 M.İ.K. md.12/3)
BİLDİRİM ÜZERİNE EKSİKLİKLERİ TAMAMLAMA
MADDE 12- İlçe Seçim Kurulunun, Parti'nin İlçe Başkanlığına eksik aday bildirimi uyarısı üzerine, en geç 05 gün içinde aday listesindeki eksiklikler tamamlanır. Aksi takdirde o yerde seçime katılınamaz.
(2972 M.İ.K. md. 11/1-2)
2972 Sayılı Yasa'nın 12.maddesi uyarınca İlçe Seçim Kurullarınca ilan edilen geçici aday listelerinde aynı Yasanın 14.maddesine dayanılarak yapılan itiraz sonucu oluşan eksiklikler, yukarıda yazılı yöntemle Merkez Yürütme Kurulu veya Yönetmeliğin 9.maddesine göre yetkili kılınan o yer İlçe Yönetim Kurulu tarafından tamamlanır. İki gün içinde yeni liste Genel Sekreterliğe bildirilir.
(2972 M.İ.K. md.12/1 ve 4.m.14)
ÖNSEÇİMİN YAPILAMAMASI VEYA İPTALİ
MADDE 13- Seçim yerinde parti örgütü bulunmaması veya asıl aday başvurusu olmadığı durumlarda, aday sıralaması ve listesi Parti Meclisi'nce kararlaştırılan yöntemle oluşturulur.
(2972 M.İ.K. md.10/5)
Bir seçim çevresinde, önseçimi, ilgili işlemleri nedeniyle Seçim Kurulu'nun iptal etmesi halinde, bütün adaylar, Parti Meclisi'nce ilk fıkrada saptanan yöntemle tamamlanır.
(2820 S.P.K md.51/4)
Önseçimlerde kazanan adayların tutanakları iptal edildiği takdirde, aday saptama sırasına göre yeni adaylar belirlenir ve tutanakları verilir. Boş kalan yerler için yukarıda belirtilen kurallar uygulanır.
(2820 S.P.K md.51/5)
ADAYLIKLARLA İLGİLİ KARARLARA İTİRAZ
MADDE 14- İlçe Seçim Kurulları, 2972 Sayılı Kanunun 15. maddesine göre saptanan adayların adaylık koşullarındaki eksiklikleri veya Yasaya aykırılıklarını saptayarak Parti İlçe Başkanlıklarına bildirir. İlçe Başkanlıkları bu bildirimi ilgili adaya ve gerektiğinde de Genel Merkeze iletir.
Partili aday, Parti İl veya İlçe Başkanı, gerekli hallerde Genel Sekreterlik ilgili Seçim Kurullarına itirazda bulunabilir.
(2972 M.İ.K. md.15/2; 298 Seçimlerin Temel Hükümleri Kanunu (S.T.H.K) md.125 ve 110)
İtiraz reddedilirse, 5 gün içinde bu eksiklikler 8.maddede belirtilen yöntemle tamamlanır.
(2972 M.İ.K. md. 5/son fıkra ve 14/son fıkra)
SEÇİM VE SANDIK KURULLARI KARARLARINA İTİRAZ
MADDE 15- Seçim ve Sandık Kurullarının veya Kurul Başkanlarının kesin olmayan kararlarına karşı aday adayları, ayrıca Parti'nin o yer il ve ilçe başkanları ile vekilleri ve Parti Genel Sekreterlik yetkilileri ve parti gözlemcileri itiraz edebilirler.
(2820 S.P.K. md.50)
GÖZLEMCİLER
MADDE 16- Ön seçim sırasında Parti'li bir gözlemci, sandık başı işlemlerini izlemek üzere hazır bulunur. Adaylar gözlemci olarak sandık başına gidemez.
(2820 S.P.K. md. 45)
OY PUSULASI VE ZARFININ HAZIRLANMASI
MADDE 17- Büyükşehir Belediye Başkan adaylıkları için İl Yönetim Kurulları, diğer yerlerde İlçe Yönetim Kurulları, İlçe Seçim Kuruluna bildirdikleri aday adayları listelerini içeren oy pusulalarını çoğaltarak İl ve İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına yeterli sayıda zarfla birlikte verirler.
(2820 S.P.K. md. 46/1)
ÖNSEÇİMDE OY KULLANMA
MADDE 18- Partili Üyeler sandık başında, İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı ve Sandık Kurulu Başkanlığı'nca mühürlenmiş oy pusulasını ve zarfı kullanırlar.
(2972 M.İ.K.md 46/1-2)
Partili Üye, aday adaylarının karşısına çarpı işareti koyarak tercihini kullanır. Belediye Meclisi ve İl Genel Meclisi üyelikleri için işaretleme, o seçim çevresinde çıkacak üye sayısından çok, üye sayısının yarısından da az olamaz.
Eksik işaretlemenin oy pusulasını geçersiz kılacağı, il ve ilçe örgütünce zamanında partili seçmenlere anlatılır.
(2820 S.P.K. md. 46/son fıkra; 2972 M.İ.K.md. 36)
Partili üye İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı'nca verilmiş seçmen ve parti kimlik kartını sandık başında göstermek zorundadır.
Sandık Kurulu gerekli görüyorsa partili ön seçmenden kimlik isteyebilir. Bu halde veya parti ön seçmen kartının gösterilememesi halinde ön seçmen parti kimliğini bu da yoksa nüfus kimlik kağıdını sandık kuruluna ibraz eder.
(2820 S.P.K. md. 42/7 ve 47)
ÖNSEÇİM YASAKLARI
MADDE 19- Önseçimlerde adaylar; Parti Programına, Seçim Bildirgesine, Kurultay ve yetkili merkez organlarının kararlarına aykırı vaatlerde bulunamazlar.
Parti aday adayları , önseçimde oy kullanacak partili üyelere ve yakınlarına maddi çıkar sağlama amacı güdemezler.Ahlak ve hukuka uygun olmayan davranışlarda bulunamazlar.
Aday adayları, önseçim propagandası sırasında 2820 sayılı kanunun 43'ncü maddesinde belirtilen yasaklara uyar ve maddede yazılı hakları kullanır.
BAŞVURU ÖDENTİSİ
MADDE 20- Aday adaylarından Merkez Yürütme Kurulu'nca belirlenecek esaslar ve tutarlar içinde başvuru ödentisi alınabilir.
Hangi aday adayları gruplarından, Genel Merkez'e yapılacak ödenti de içinde olmak üzere ne kadar ödenti alınacağı, adaylık için başvurular başlamadan, Merkez Yürütme Kurulu'nca kararlaştırılır.
Alınan ödentiler hiçbir durumda geri verilmez.
Ödenti tutarı, en yüksek devlet memurunun brüt aylığını geçemez.
(2972 M.İ.K. md. 10/ son fıkra)
YÜRÜRLÜK
MADDE 21- Tüzüğün 71. maddesi uyarınca hazırlanan bu Yönetmelik Parti Meclisi'nin 08.12.2003 günlü toplantısında kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.