İtalya Sol İttifakı’nın Hükümet Programı (devam)
Ek 9- Adalette Kesinlik
ADALETTE KESINLIK
Yargi organlarini daha iyi çalistirmak
Öncelik taniyacagimiz konular sunlardir:
- Sulh Mahkemeleriyle uyumlu, basitlestirilmis yargilama sekillerinin gelistirilmesi ve yayginlastirilmasi,
- Ortak bir yargi kültürüne kavusmak için avukat ve hakimlerin istihdami ve yetistirilmelerinin kurallarini yeniden düzenlemek
- Birinden birine geçisi kisitlamak, ancak ayri meslekler durumuna sokmadan, savci ile yargiçlarin görevlerine açiklik getirmek,
-Yöneticilik görevlerinde geçicilik.
Her ne kadar Anayasa göre, herhangi bir konuda, hakimlere basvurabiliyorsa da, olanakli durumlarda, konulara, basitlestirilmis yargi yoluyla çözüm gelistirmek gerekir. Sulh hakimininkine uygun, dogrulugunun kanitlandigi ve seçenegi olmayan bazi kararlarda �usul� yargiyla, diger konularla ilgilenen �fahri� yargi arasina bir ayrim getirmelidir. Alinan sonuçlari destekleyip bu yolda devam etmek yararlidir. Böylece sulh hakimlerinin sayisi artmayacak, maddi açidan bakilacak olursa, yargi sürecinin gerektirdigi personel sayisini ve harcamalarini kisitlayacaktir.
Mahkemelerle avukatlar arasinda ortak bir yargi kültürünü olusturmak için, ise alinmalardi, seçime ve meslege hazirlik ölçütlerine de düzeltmeler getirilmelidir. Gelecegin yargiçlarini ve avukatlarini yetistirecek, bu kisilerin hukuki çalismalarini sürdürebilecekleri okulda, finale kalanlarin arasinda, yargiçlik ya da adli göreve aydinlatmaya yarayan eksperler alimlar için son seçim yapilacaktir.
Diger sisteme göre, avukatlikta deneyimli kisilerin, kamu yöneticilerinin ve yargi organlarinda deneyim kazanmis kisilerin katilabilecegi bir sinav yapilacak, hakimlik görevini yapacak kisiler bu sinavi kazananlar olacaktir.
Bu sinava üniversitelerden doçentler de katilabilecektir.
Yargi kurumlarindaki görevlilerin sayisi çok fazla oldugundan, girislere yeni bir düzenleme getirilecektir.Buna göre zorunlu kilinacak okula gittikten sonra sinavla belirlenecek kisiler staja yapmaya hak kazanmis olacaklardir.Bu staj bir yil ya da en fazla iki yil olacaktir.
Yargi kurumlarinin olusumunda, görevler dagitilmadan ve dagitildiktan sonra çok dikkatli davranilmalidir uygunluklari ve çalismalari konusunda sistemli degerlendirmeler yapilmalidir.
Yargiçlarin mesleki uzmanligi bugünkü degerlere göre daha üstün olmalidir.Yargiç ile savci arasindaki mesleki farkliliklari daha iyi belirlemek, disiplinle ilgili sorumluluklarini daha iyi tanimlamak gerekir.Yargiç ve savcilarin uzmanliklari ve davranislari yer degistirmelerini kisitlayabilir.Ancak bu çözüm, savcilarla yargiçlar arasinda bir ayrilik yaratmamaya yöneliktir.
Uzun süre ayni görevde kalmanin yaratacagi sorunlarla karsilasmamak için hakimlerin bu görevlerinde geçici olmalari gerekir.
Yargiyi iyilestirmek için çalisanlarin durumlarini iyilestirmek
Öncelikler sunlardir:
- Nitelikli personele sorumluluk vermek ve mesleki ilerleme saglamak,
- Adliye memurunun profesyonellesmesi.
Yönetici personel belirli sorunlarla karsi karsiyadir: sayisal olarak eksiktir, uzmanlasmis degildir ve yeteri kadar sorumluluk tasimamaktadir. Bu nedenle islevlerini yeniden gözden geçirmek gerekir. Bu görev için egitilmeli, gönüllü yargi ve sivil uygulama çevresinde yükselme olanagi taninmali ve sorumlu kilinmalidir. Bu uygulama hakimlerin görevlerini hafifletecektir.
Özellikle, adli memuru kamu hizmeti veren serbest meslek sahibi gibi özel bir kisi olarak görmek gerekir, bu hem bilanço masraflarinda daha ekonomik olacak hem de hizmet kalitesini artiracaktir.
Yargi örgütünü birlestirmek
Öncelikler sunlardir:
- Mahkeme ve savcilarin bir temel hukuk alani yaratmak,
- Adalet Bakanligina bir ayricalik taniyarak Hizmet Bakanligi ve Icra Bakanligi olusturmak.
Çürümüs dallari kopararak, fazlasiyla yayilmis çalisma alanlarini daraltmali, hukuki bölgelerin örgütlenmesini gözden geçirmelidir.
Mahkemeler ve hakimlerden olusan temel bir hukuki bölge yaratilabilir. Is hacmine ve alaninin genisligine göre Yargitay�in görevlerini dengelemek gerekir.
Adalet Bakanliginin �Hizmet Bakanligi� ve �Icra Bakanligi� olarak düsünülmesi gerekir. Buna göre, Hizmet Bakanligi, kaynaklarin yönetimini üstlenmeli, Icra Bakanligi ise Müfettislik görevini yerine getirmelidir, gerektiginde bakan islerine karisabilmeli, ancak yargiya dokunamamalidir.
Sivil yargiyi hizlandirmak
Öncelik taniyacagimiz konular sunlardir:
- Sulh hakimlerinin yetkilerini genisletmek,
- Yargitay�a ve Temyiz Mahkemelerine basvurulari kisitlamak,
- Islerin geri kalmasini önlemek amaciyla atama ile ilgili bölümleri güçlü kilmak,
- Küçük yerlesimlerdeki yargi birimlerini kentlerdeki mahkemelerle birlestirmek.
Sivil adalet bunalimi, mahkemelerin çok uzun sürmesinden (6-10 yil arasi) kaynaklaniyor. Haklarin tam olarak alinamadigi, kendini kanitlayamayan bir yargi durumundadir. Bazi bölgelerde çözümler, kurumlarin disinda aranmaya özendirmekte, bazen de organize suç araciligi ile çözüm aranmaktadir.
Ilk olarak sulh hakimlerinin yetkilerine düzeltmeler getirmek gerekir. Bu yetkilerin zararlar, sözlesmeler, genel hizmet kurumlari, sigorta vs. ile ilgili davalarda arttirilmasi gerekir.
Çok büyük olmayan mal davalarinda, Temyiz Mahkemelerine basvurulmadigi takdirde, daha üst bir mahkemeye gitmeyi kisitlamak.
Temyiz mahkemelerine basvurular da düzenlemelidir: süreçlere getirilerek degisiklikler disinda, yalnizca delillerle kanitlanmis kesin suç islendiginde temyize basvurulabilmelidir. Hakimin davalari isleme koyma sürecindeki eksikliklerin bugünkü reformda giderildigini görmemek olanaksizdir. Bunlar teknik konular oldugundan, olabilirligi hakkinda su anda bir çalisma yapilmasi kararlastirilmistir. Bunun amaci borçlunun islem sürecini çabuklastirmak ve çogu zaman zararli önyargilara hedef olan delillerini korumaktir. Islerin geri kalmasini engellemek için atama ile ilgili bölümleri güçlü kilmak gerekir. Ailelerin ve 18 yasindan küçük olanlarin sorunlarina duyarlilikla egilmek gerekir. Bunun için �Aile mahkemeleri�nin kurulmasi gerekir.
Idari yargi
Idari yargi, kamu yönetimlerine karsi yurttaslarin haklarini koruyan, vazgeçilmez bir güvence aracidir. Bugünkü kosullarda, idari yargi yalnizca yürütmenin durdurulmasi yoluyla etkili bir çalisma sürdürüyor, ancak bu durum yargiya gitmesi konusunda kesinlik kazanan konulara ve yargilamadaki saydamliga zarar getirmektedir ve yargilama faaliyetlerinde seffafliga zarar getirmektedir.
Bölgesel Idari Mahkemeler (TAR)�in davalarinda, önceden süresi belirlenemeyen kararlar için Devlet Konseyine basvurma tek çözüm olarak kullanildigindan, bu yargi aracinin islerligini ortadan kaldirmaktadir.
Devletin bölgesel reformu, idari yarginin yerinden yönetimini gerektirmektedir. Bölgesel haklarin, bölgede ya da bölgelerarasi uygulamalarda, kurulacak yargi organlarinda elde edilmesiyle, idari yarginin islevi burada bitecek, yalnizca önemli konularla ve devlet hukukuyla ilgilenme olanagi bulacaktir. Bunlari gerçeklestirmek için idari mahkemelerin yeniden düzenlenmesi ve yeni kurulacak ikinci derece yerinden yönetilen bir yarginin olusturulmasi gerekir.
Idari hakimlik, bir �usul� yargi organi olmak zorunlulugunda, uzmanlasmis, Devlet Konseyinin ve Devlet kontrolörler Yüksek Kurulu�nun danismanlik ve denetim islerini yargi islerinden ayrilacak, idari hakimlere ve saymalari ayni güvenceleri verecektir. Uzmanlasmis idari hakim, yönetimin bir otorite olarak yer alacagi ve haklarin korunmasi anlasmazliklari çözecektir.
Yurttas, temel haklarinin korunmasini idari hakimden isteyebilir. Ancak idari hakim kendisine verilen tüm koruma yetkisini, ama sadece o yetkiyi kullanabilecektir (zorlayici nedenler ortadan kaldirilip yeniden aynisi getirilecekse o �ortadan kaldirma� hiçbir anlam tasimaz). Basvuru sürecinin basitlestirilmesi gerekir.
Suç ve ceza üzerine
Öncelik taniyacagimiz konular sunlardir:
- Devlete karsi kisilik ve sorumlulugun taninmasi,
- Hapis cezalarina seçenek olusturacak cezalar koymak,
- Hakimin tek merkez olma durumunu kaldirmak,
- Agir ceza ile hafif cezaya ayrim getirerek hakimin görevini hafifletmek,
- Davanin daha yüksek mahkemeye devrine kisitlama getirmek,
- Küçük yerlesimlerdeki yargi birimlerini, kentlerdeki mahkemelerle birlestirmek.
Öncelikle ve ivedi .olarak su suçlara çözüm getirmek gerekir:
- Kamu yönetimlerine karsi islenen suçlar: isini kötüye kullanmada iki tür suçu birbirinden ayirmak gerekir: yönetsel suçlarla, ceza gerektiren suistimaller ayrica rüsvet alma ile suçlara karsi önlem almayi ayirt etmek gerekir zorbaliklara karsi önlem ortamini hazirlamak ve özel ile kamu arasindaki rüsvet iliskisinin bozulmasi için özendirici olmak gerekir.
- Ortak suçlar: ortak suçlara katilim sekillerini açiklik getirmek gerekir.
- Mal varliklari ile ilgili islenen suçlar: mal varliklarinin korunmasindaki ölçütlerin güncellesmesi gerekir ayrica özellikle kentlerde islenen mikro suçlara dikkatleri yogunlastirmak ve ekonomi ile ilgili suçlara cezai uygulamalarin getirilmesi gerekir.
Ceza hukukuna getirecegimiz öncelikli degisiklikler asagida belirtilen konularla ilgilidir:
- Hapis cezasina seçenek olabilecek cezalarin getirilmesi ve degerlendirilmesi,
- Suçun sahsiligi prensibini tanimak, suç ortakligi durumunda da, kisinin cezai sorumlulugunu bilmesi,
- Suç ortakligina getirilen cezalarin daha ayrintili sekilde tanimlanmasi,
- Örnegin sirketlerin yürüttügü politikada isledigi suçlarda, görev alan avukatlara da cezai sorumluluk getirmek.
Davalarin yavas islemesi sorununun disinda, agirlik merkezini, savcinin ön arastirma ve önlem amaciyla hapsetme süreci olusturuyor. Yargiç ve yarginin rolünü burada da düzenlemek, öncelikle, yargiçlarin yükünü hafifletmek gerekir. Bu islem iki ayri yoldan yapilabilir: agir suçlar ve hafif suçlar. Bunlar, süreçleri basitlestirerek, cezalari çesitli tazminatlarla daha iyimser ve hafif bir sekle sokarak sulh hakimlerine verilebilir. Hakaret, tehdit, hafif yaralanma, toplanti ve gösteri yürüyüsleri, yasalara ve düzene karsi çikma ya da degersiz mal varliklariyla ilgili vs. gibi konularda, bu önlemler alinabilir. . Hakimin önünde yapilan tartismalari azaltmak ve dayanilabilir boyutlara indirgemek için, özel bazi agir suçlarla ya da sanigin kanitlanmasini istedigi durumlarla kisitlanmasi gerekir. Bunlarin disinda hüküm basitlestirilerek hakimin önüne getirilecektir. Mahkemelerde taraflarin anlasmasi rasyonel olmali: iki tarafin anlasmasi arastirmalarin yapildigi süre içinde ya da en geç mahkemedeki ön görüsme sonucundan önce olmalidir Bir kaç seçenekli tartismali hüküm ile basitlestirilmis hüküm birincisi istek üzerine ya da bazi suçlarda, ikincisi ise otomatik olarak verilir.
Düsünülen yeni sistem, sorgulama sistemini degistirmiyor. Yeni sistemin özelliklerine göre, süreçteki kurallara ve degerlere uyulmamasi halinde yapilacak basvurularla sinirlandirilmasi gerekir basitlestirilmis kararlarda ise cezai hükmün kosullu ve geçici olarak kaldirilmadigi durumlarda, mahkumiyet kararlariyla sinirlandirilmasi gerekir.
Temyiz mahkemelerine basvurularin sinirlandirilmasi ile bu mahkemeleri asil görevlerine geri getirmek gerekir, yani bugün oldugu gibi ceza ve usul hatalari ile yasaya uygunlugun denetimini saglama uygulamalariyla üçüncü derecede hüküm getiren olmamali. Önlem amaciyla hapsetme de, aci çektirmekten degisik bir islem olarak görülmelidir. Cezanin uygulanmasinda da birtakim degisik bir islem olarak görülmelidir.
Cezanin uygulanmasinda da birtakim degisiklikler getirilecektir. 5-10 yil agir hapis istenen suçlarda, önlem amaciyla hapsetme cezasi zaman açisindan önce alinabilecek (ya da ceza uygulamasi baslamissa devam edecek) ve davaliya birtakim güvenceler getirilecektir.
Daha yüksek bir yargi organina yapilan basvuru kabul edilirse hapis cezasinin öne alinmasi geçici olarak kaldirilabilecektir.
Savunmanin rolü, savcinin haklarinin azalmasiyla güçlenmeyecek, aksine hukukun yapisi içindeki rolünü ve üçüncü yerini vurgulayacaktir.
Ceza sistemi, 18 yasindan küçük olanlar için açilan davalar yapilan uygulama ve egitimlerle, tümüyle yeniden ele alinacaktir. 18 yasindan küçük olanlarla ilgili genel hukuk ve bölgesel uygulamalar gözden geçirilecektir.
DOGRU CEZA
Öncelik taniyacagimiz konular sunlardir:
- Hapis cezasinin disindaki cezalari gözden geçirmek ve cezayi çekenler için yenilikler getirmek,
- Hapsin egitici olmasini saglamak,
Ceza ve Tutukevlerinin en büyük sorunlari sunlardir:
- Yapisi ve personeline göre çok fazla tutuklunun bulunmasi,
- Iliskilerde rahatsizlik: bunun kaynagi tutuklu sayisinin çok fazla olusu ve anayasanin prensibine uygun olarak hapsin egitici bir yer olmaktan uzaklasmasi.
Egitici sistemin yararindan emin olmak ve hapis cezasi disindaki seçeneklerin arayisi için, anayasanin öngördügü gibi tutukluyu belirli araliklarla denetimden geçirmek gerekir. Ayrica suçlunun gelirine göre saptanan para cezalari ve kamuya yararli olabilecek çalismalar gibi hapis cezasinin disinda su anda uygulanan cezalarin kapsaminin genisletilmesi gerekir.
Bos zamanlara ve hafta sonlarina hapis cezalari, yasaya uymamaya men ya da yetkilerini kaldirma cezalari, yari serbest, evde hapis gibi cezalar yeni getirilecek cezalar arasindadir. Ikinci hedef, egitimdir. Bu hedefe, tutuklu sayisinin azaltilmasiyla organize suç isleyenler, hafif suç isleyenler, bireysel adi suçlular, esrar bagimlilari, hastalar (özellikle AIDS), yabanci uyruklu tutuklular için ayri yerler yaratarak ulasilabilir.
Rahatça evden disari çikabilmek
Vatandaslarin birçogu oturdugu sehrin sokaklarinda dolasirken kendilerini güvensiz hissederler. Italya�da son 20 yilda mal varliklarina karsi islenen suçlarda önemli ölçüde artis görülürken, kisiye karsi islenen ve özellikle adam öldürme gibi suçlarda önemli ölçüde azalma olmustur. Üretken olan ya da olmayan yasaya uygun çalismalarin örgütlenmesinin yer ve zamana bagli olarak bu mikro suçlarin artisina neden oldugu gözlenmektedir, Suç islemek için firsatlar ve elverisli ortam olustukça suçun artisi da dogaldir. Bankalarin veznesindeki nakit para, bankalarda islenen soygun suçlarinin açiklamasidir. Italya’da yapilan soygunlar, Avrupa’da yapilanlarin ortalamasindan daha yüksek. Kentlerdeki varoslarin düzeyinin düsmesi, riskli olaylarin gelismesinin de nedenidir.
Ister büyük kentlerdeki sosyal temsilciliklerin güven içinde olmayisin gerçeginde fikir birligi içinde olalim, ister diger gerçekler karsisinda suçlarin kurbani olmanin, nesnel riskler karsisinda abartili oldugunu düsünelim, yurttaslarin korku ve endiselerini ciddiye almak gerekir.
Güvenlik duygusu degisik güvenlik konularini kapsamaktadir: küçük çocuk sahibi olan anneler emin ve koruma altinda parklar, kadinlar siddet ve rahatsizliklara karsi korunmak isterler yaslilar hirsizliktan, dükkan sahipleri zorbaliktan korkar anne babalar okullarin önünde daha dikkatli bir denetimin yapilmasini isterler.
Bu nedenlerle güvenlik konusuna vatandasin gözüyle bakmamiz gerekir. Amacimiz, daha fazla korku degil, güven vermektir. Böyle olunca, mikro suçlara karsi alinacak güvenlik önlemlerine yaklasim da degisik olmali yalnizca cezai uygulama baskisi ya da sosyal memnuniyetsizlikle savas olarak alinmamalidir. Kuruluslarin ve sivil toplumun ortak katilimini herkese duyumsatacak bir yaklasimin olmasi gerekir. Bu, insanlarin zorunlulugunda birakmayacak bir taahhüttür.
Hayata geçirmek istedigimiz seyler, riskli durumlarin önlenmesi, yurttaslarin düzenden sorumlu olan kisilerle iliskileri ve bu güçlerin baskici durumu gibi degisik konulari kapsamaktadir.
- Bölgesel sivil emniyet birimleri kundak. Polis, jandarma, trafik polisi ve düzenden sorumlu öteki güçler arasinda isbirligini saglamak karakol ya da devriye polisi gibi vatandaslarin güvenle basvurabilecekleri yerler olusturmak.
- 112 ve 113 birlestirilecektir.
- Her gün ve her gece görev yapan devriye araçlarinin sayisi çogaltilacaktir. Bunu basarabilmek bölgelere daha fazla personel yerlestirmek için, düzenden sorumlu güçlerin iç örgütlenmesini saglamlastirmak,
- Emeklilerin okullarin önünde denetim görevi yapmalari, parklarda çevrecilerin nöbet tutmasi ve ihbarlara ve denetime hazir bulunmalari gibi yurttaslarin gönüllü katilimini saglamak,
- Ister özel güvenlik önlemleri ile (kapali devre TV, özel polis), ister yerel yönetimlerin kent ve çevre çalismalariyla (aydinlatma, tasima, temizlik, yesil alanlar ve toplanti alanlari, kamu çalisanlarinin mesai saatleri), riskli durumlar gerekir ve ayrica tüm suçlar ve olarak kentin yeniden yapilandirilmasi gerekir. Yasadiklari, çalistiklari, gelip � geçtikleri bölgelerde var olan riskler ve bu bölgelerdeki baski ve önlem politikalari üzerinde yurttaslari bilgilendirmek,
-Her türlü suç isleyenlerin de yararlanabilecegi yasa çikartmak, verdikleri zararin karsiligini ödeme olanagi saglamak.
Organize suçlara karsi savas
Organize suçlar, demokratik devletin temelleri bakimindan ciddi bir tehdit unsurudur. Yasalarla yürütülen bir ekonominin ve politikanin içinde yolsuzluk yaparak ve siddet uygulayarak aktif, etkili, üstün bir konumdadir. Yasa disi yollardan edindikleri kaynaklarla piyasanin isleyisini ve serbest rekabeti olumsuz etkiliyorlar. Özellikle mafya, ekonominin gelismemesine ve güney bölgesinin dislanmasina neden olmaktadir. Yillardan bu yana ciddi bir engelle karsilasmadan, mafyanin haraç, siyasal ve idari yolsuzluk girisimleri, bundan en fazla etkilenen bölgelerin ekonomisine darbe vurmustur. Yapisinda suç unsuru tasiyan bir yatirim ve yatirimci, mafyaya ait olmayan bir yatirimcinin, suikastle ve zorbalikla, en çok gelir getiren yerlerden ve piyasalardan uzaklastirilmasi ile, rekabetten rekabet disina düsürülmektedir. Bunlardan baska bir de �temiz� sermayenin güneyden kaçirilmasi yer aliyor ki, bu organize suçlarin ekonomik ve politik gücünü daha da arttiriyor.
Bu son iki yilda, 1992-94 arasinda devlet mafyaya karsi güçlü bir çalisma yürüttü: bir çok yatirimcinin ihbari ile tefecilige ve haraca karsi kati bir çalismaydi bu. Son yilda özellikle suikast ve adam öldürme olaylari büyük ölçüde azaldigindan, kurumlarin ve sivil toplumun bu konudaki katkisi sürecektir.
Organize suçlat her ne kadar toplumun günlük yasami içinde zayif görünüyorsa da, ekonomik alanda güçlü, vahsi ve profesyoneldir. Bu yalnizca Italya�ya ait bir olay degildir. Dogu Avrupa ve Asya�daki mafyalar uluslararasi ekonomi ve finans piyasalarini oldukça etkilemektedir.
Italya�da dakikada bir milyarin aklandigi düsünülmektedir. Para aklama tehlikeli boyutlarda mesrulasmis ve ekonominin her sektörüne girmistir. Bankaciliga paralel bir yol çizmektedir kambiyo piyasalarini etkilemekte, borsaya girebilmektedir. Mafya, parasinin girdigi her alana, mafya usulü örgütlenmeyi ve sindirme yöntemlerini de birlikte getiriyor. Italya�nin hiçbir bölgesi için, mafya riski tasimiyor denilemez.
Bu konuda önerdigimiz önlemler sunlardir:
-Mesru piyasalarin yara almalarini en aza düsürmek amaciyla özel sektör ile devlet arasinda bütünlesmeyi saglayarak yasal çerçevede isleyen ekonomiyi korumak. Bunu basarmak için, normal ekonomik bunalim dönemlerinde ekonomik olarak zor duruma düsenlere, organize suç isleyenlerin maskeli yardimlari yerine devlet tarafindan yardimda bulunmak getirilecektir. Bu açidan bakilarak tefecilikle ilgili yeni yasa çikartilacak ve bu arada uygulanacak kredi politikalari ile kimse, yeniden tefecilere basvurma zorunda birakmayacaktir. Mesru olmayan, batik ekonomi politikasi ile ilgili sorunlari çözmek gerekecektir. Bu batik ekonomi politikasi, mesru ekonomiye yönelmektense, organize suçlara dogru yönelme riski tasimaktadir.
-Organize suçlari isleyenlere ekonomi darbe vurmak gerekiyor. Yalnizca suç isleyenlerin karsisina dikilmek yeterli degildir, yasa disi zenginliklerin ve zengin olmalarin da karsisina çikmak gerekiyor. Katilimi önleme disiplini, ihtiyati el koyma, haciz yasalari gibi yasalar para aklamayi önlemek için yeterlidir.
Dogrulari koruma çemberi kapsamina alabilmek için, ceza sorusturmasi sirasinda alinan mal varligi belgesinin, bu yasalar geregi elde edilecek belgelerle birlestirilmesi gerekir. Mal varliginin saptanmasi ve mallara el konulmasi ile ilgili yaslar otomatikman uygulamali, bunun için arastirma yeniden düzenlenmeli ve bu organlarin profesyonellesmeleri saglanmalidir.
-Mafyanin isledigi suçlarda çok etkili olan iki konuyu korumak gerekir. Bunlar mafyanin basinda bulunan kisilere uygulanan agir hapis cezasi ve pismanlik yasasidir. Yargi ile isbirligi yapanlari kapsayan yasalara bazi yeni maddeler eklemek gerekir. Bu yeni maddelerle mafyadan kopanlara kolayliklar getirilmelidir. Örnegin mafyadan ayrilip kendi isledigi suçlari itiraf edenlere verilmis ya da verilecek cezalarin hafifletilmesi gibi. Bunun yani sira mafya içindeki bir anne babanin çocuklarini, suç dolu bir gelecekten kurtarmak gerekiyor. Yargi ile isbirligi yapanlar için ayrica Amerikan modeli örnek alinacaktir.
-Haklarin korunmasinda çabuklugu ve güvenirligi güvence altinda tutmak için sivil adaleti yeniden yaratmak gerekir.
-Girisimcilere, organize suçlara karsi kendini koruyabilecek veri tabanlari yaratmak örnegin sirketlere, bu alanda çalisan kurumlarin yardimini saglamak amaciyla otomatik çalisan bir kodlama düzeni getirilebilir. Baslangiçta bu, XI anayasada yer alan ve mafyaya karsi kurulan komisyonun belirledigi prensiplere dayali olarak devletle çalisan sirketlerle denenebilir.
- Ulusal ve uluslararasi isbirligini güçlendirerek, suçlara karsi yürütülen uluslararasi boyutlardaki savasa destek vermek. Bu da devletler arasinda, islenen suçlarla ilgili, bilgi bankasinin kurulmasi ile basarilabilir Avrupa’daki terörizmde uygulandigi gibi. Ayrica, para aklama ve finans alaninda çalisanlarin dogrulugu konusu, Avrupa Birligi devletleri arasinda, yargi ile isbirligi alanlarinin genisletilmesiyle basarilabilir. Avrupa’da bir ceza Hukuku merkezi olusturulacak ve off-shore devletlerle olan iliskiler dikkatlice incelenecektir.
ITALYA VE DIGERLERI
Daha üniter bir Avrupa: Maastricht anlasmasinin revizyonu
Avrupa Birligi�nin hedefi her ne kadar soyut anlamda paylasiliyorsa da, somut anlamdaki genel düsünce, bunun bir firsattan çok, bir engel olusturdugu seklindendir. Bu düsünceye daha çok:
- bürokrasinin çok fazla oldugu,
- demokratik katilimin az oldugu ve toplumda politik bir kaninin olusmadigi,
- karar süreçlerinde her zaman saydamligin saglanamadigi,
- tek sesli ve uluslararasi sahnede etkili olunamayan toplumsal kurumlarda rastlaniyor.
Birlesik Avrupa’nin kurulusundan bugüne kadar getirdigi duyumsanabilen avantajlarin üzerine bu olumsuz anlayisin hakim olmasindan güçlü bir milliyetçi egilim dogabilir, bu egilim de bütünlesmenin gerçeklesme olasiligini zayiflatabilir.
Durumu yeniden düsünmekten çok, her seye karsin, devrimci degerini koruyabilmis bu Avrupa kurumunun politik degerini tekrar yaratmak gerekir. Birligin kurulmasinda gösterilen idealist ve canli katilimin su anda da gösterilmesi, bütün Avrupa devletlerinin görevidir.
Kanimizca Maastricht anlasmasinin yeni reformu kati olacaktir, çünkü bu reformdan gelecekteki seçenekler dogacaktir: erimesi (dagilmasi) ya da güçlenmesi gibi.
Italyan’in katilimi zor ve baglayici gibi görünmektedir. Bugün, Avrupa’dan, endise verici bir uzaklasma yasanmaktadir. Bu uzaklasmanin temelinde, Maastricht anlasmasinin bir noktada birlesme ölçütlerine uyma zorlugu, Avrupa Para Birligi’nden ayrilma, Schengen’e katilmak için geciktirilen basvuru, savunma konularinda ortak atilimlara sinirli katilim gibi nedenler yatmaktadir. Ortaklarimizla olan iliskilerimizde güvenilirlik ve imaj kaybi, bugün yalnizca bir bölümüyle yeniden kurulabiliyor.
Avrupa Birligi’nin kurulus evresinde cesur ve uzagi iyi gören bir katilimci olan devletimiz için bu çok ciddi bir geri adimdir.
Anlasmanin yeniden gözden geçirilmesi ile ilgili görüsmeler öngörüldügünden, hazirlik olarak Italya’nin, Avrupa’nin karsisinda, stratejik önceliklerini belirlemesi gerekir ve özellikle:
- Ekonomik bütünlesmenin yanisira politik bütünlesmeyi de saglamak için her çabayi göstermek gerekir. Yalnizca ekonomik birlik degil, anlasmanin politika ve güvenlik konularini da kapsamasi için öneri getirilecektir. Bu durum Dogu ve Güney bunalimlarinin ortasinda bulunan Italya için yasamsal önem tasiyan bir yarardir
- Ekonomi ve Para Birligi (UEM)’in tamamlanmasi:
- Ekonomi ve Para Birligi için çalismalar siki tutulacaktir. Tek bir para birimi, halen birligin eksigi olan o Avrupa ekonomi hükümetinin temel unsurlarindan biridir.
- Ortak politikalar:
- Ekonomik Avrupa yalnizca para birimi ile tanimlanamaz. Ortaklarimizla paylastigimiz bu düsünceyi desteklemek gerekir. Bunun yanisira, is ve rekabet alaninda, Birlik’te halen olusturulamayan gerçek bir ekonomi kapsaminda yapilacak yatirimlar da var. Vergi disiplininin ötesinde bizi, iyi olanaklar saglayan bir Avrupa ilgilendirir. Is olanaklari gelecek yillarin en önemli konusu olmalidir.
Anlasmayi yeniden ele alma ve gözden geçirilme konferansinda Italya ‘nin istekleri,
- toplumsal çalismalar ve süreçlerini daha baglayici kilacak, dis politikayi ve güvenligi güçlendirecek,
- Bati Avrupa Birligi (UEO),Birlige yakinlasmayi çabuklastiracak,
- Iç isleri ve yargi ile ilgili kurallari harekete geçirerek, Birlik’e bagli yurttaslarin güvenini saglayacak,
- Temsilciligi, daha etkili kilacak ölçütlere baglayarak, kurumlari yeniden olusturacak isteklerdir.
desteklemesi gereken taleplerdir.
Konferans bu isteklere su kosullarla yanit verebilecektir:
Olanaklar nitelikli bir oy çogunluguna ya da buna kosut süreçlerle üç direge (ekonomi, dis politika, yurttaslarin güveni) yayilirsa,
- Avrupa Parlamentosunun ortak karari temel yasa sayilirsa
- Mahkemeler yurttaslarin güvenligini saglarsa: gelecekte üzerinde görüsmeler yapilacak anlasmanin (N) maddesine veto hakki kaldirilirsa,
- Karar süreçleri daha kisa ve basit duruma getirilirse,
- Bati Avrupa Birligi (UEO), karar süreçlerinin, Birligin süreçleriyle uygun duruma getirilirse,
-Kendi yetkileri içinde olan görevlerde, Bölge Komitelerinin yetkileri güçlendirilirse.
Daha büyük bir Avrupa: Yeni devletlerle bütünlesme
Avrupa Birligi’nin baska devletlerle büyümesi, gelecekteki bütünlesme stratejileri açisindan önemlidir, ama tek neden degildir. Birligin gelecekteki düzeninin mutlaka ele alinmasi gerekiyordu. Bu büyüme (genisleme ) yalnizca süreyi çabuklastiriyor ve ivediligini vurguluyor.
Daha genel bir bakisla, büyüme istegi geri çevrilemez ya da çok uzun bir süreye yayilamaz:
- politik açidan, bütünlesme sürecine temelden bagli olarak, denge ve güvenlik rolünü saglamlastirir, bu da milliyetçilik riskini azaltir
- ekonomik açidan, daha genis ve rekabeti olan bir piyasa öngörülür güvenlik açisindan, tüm Avrupa’yi birlestiren bir güvence sisteminin baslangici olabilir.
Italya’nin, Orta-Dogu Avrupa ve Avrupa’nin Güneyindeki devletlere dogru yayilmasini (büyümesini) desteklemesi gerekir.
Daha genislemis bu Avrupa’nin kuvvetli bütünlesme özelligi nasil korunabilir sorununa, ayni zamanda bunu isteyen ve bunu basaran devletlerin, digerlerine göre, daha çabuk ilerlemesine, bir çözüm getirmek gerekecek.
Daha basit bir sekilde çözüm olanaklari sunlar olabilir: ya her bir proje ayri ayri degerlendirilip ve her seferinde degisik yasal düzenlemelerle olusan Europe a la carte modeliyle isbirligi projelerinin yeniden düzenlenmesi ya da tek bir yasal düzenleme korunup, kendi içeriginde degisik bütünlesme asamalari yaratmak.
Bize göre ikinci olanak tercih edilmelidir. Bunun nedeni ise, bütünlesme için, hazirligi zor ve yillarca süren bu zenginligin eksiksiz ve bir bütün olarak korunabilmesidir.
Özel alanlarda ve konularda farkli yollar ve egilimler olabilir. En önemlisi kurumsal sistemin bütünlügünün korunmasidir ve karar organlarinin, ayni biçimde olusmasi, ayni olmalaridir. Böylece ortak karar güvence altina alinmis olur. Revizyon yönteminin saglamasi gerektigi olanaklar:
- Ortaklasa olusturulan ölçütleri temel alarak, Avrupa Birligi’ne üye her devletin, bütünlesmenin her evresinde katilimini saglamak
- diger ülkelerin çalismalarini aksatmayacak biçimde, isteyen devletlere, bütünlesmenin bazi evrelerine geçici olarak katilmama izni vermek,
- tüm devletlerin artan uyumunu ve ulasilmasi istenen bütünlesmeyi kolaylastiracak süreçleri ve önlemleri gelistirmek,
Birlesmis Milletler Reformu
Uluslararasi büyük örgütlerin �zayiflik� sinyallerine karsin çok yönlü sistem, kararlilikla ve ivedilikle, milliyetçiligin olumsuz yanini durdurmak için, korunuyor ve iyilestiriliyor. Italya, bu çok yönlü sistemin içinde savunmadaki yerini aliyor. Devletimizin, uluslararasi örgütlerin girisimlerine katilimi arttirarak, politikalarinin ve kurumlarinin islevlerini düzenleyen reformlarin gerçeklesmesini fiilen saglayarak, bir tepki gösterme zorunlulugu içindedir. .
En önemli uluslararasi kuruluslarin reform ilkel.erinde tarafsizlik, etkinlik ve katilim her zaman göz önünde bulundurulmalidir.
Birlesmis Milletler Güvenlik Konseyi’nin temsil yetenegini ve etkinligini arttirmak için, bu konulari kapsayacak biçimde öneri getirmek gerekir: daimi üyelerle, dönüsümlü üyeler arasinda üçüncü bir grup yaratarak, yeni üyelerin seçiminde her devletin sagladigi etkin yardimi dikkate alarak üyelerin sayisini arttirmak, veto hakkina kisitlama getirmek, Barisin korunmasi ve askeri güçlerin bulundurulmasi için Birlesmis Milletler kendi etkinligini: Newyork’daki merkezini güçlendirerek, özel merkezlerde uzman elemanlar yetistirerek, orada çalisanlara politik ya da askeri yetki vererek Amerika Birlesik Devletleriyle anlasip Birlesmis Milletlerin operasyonlarinda kullanilacak askeri birlikler kurarak, bölgesel örgütlerle isbirligini yogunlastirarak, NATO’da oldugu gibi, Avrupa olusumu çerçevesinde barisin saglanmasi ve yaratilmasi konusunda kendi katilimini aglayarak koruyabilir.
Birlesmis Milletlerin insan haklari konusunda da etkinligini arttirmasi gerekir. Ekonomik ve sosyal gelismeyi saglayan temsilcilikler arasi esgüdümün ekolojik olarak kabul dilebilecek unsurlarin güçlendirilmesi, degisik kültür ve dinler çerçevesinde ortak çerçevenin ve ilkelerin tanimlanmasi gerekir.
Finansal bunalim karsisinda örgüt, bir taraftan verimliligini arttirmali, diger taraftan, uluslararasi bazi hizmetlerden vergi alinmasi gibi, yeni kaynaklar bulmali.
Italya ve diger uluslararasi birimler
Uluslararasi yeni durumda çok yönlülüge uyum saglama zorunlulugu yalnizca Birlesmis Milletler için geçerli degildir, buna ekonomi ve savunma örgütlerinde uyum saglanmasi gerekmektedir.
Uluslararasi ekonomik sistemin dengesinde ve Dünya Ticaret Örgütü (OMC � Organizzazione Per il Commercio Mondiale) ile baslatilacak serbest ticarette, yediler zirvesi kilit nokta rolünü sürdürmektedir. Ayrica diger çok yönlü kurumlarin esgüdümüne iliskin ölçütler önerilecektir. Bunun amaci, ticari sürtüsmelerin yenilenmemesi, belirli girisimlerin: her birinin yönetsel açidan verimliligini arttirmaktir.
Avrupa�daki boyutu göz önünde tutulacak olursa, Avrupa Güvenlik ve Isbirligi Örgütü�nün tüm Avrupa devletlerine ortak ilke ve kosullari sunabilmek amaciyla güçlenmesi gerekmektedir. Bazi kilit islevlerinin genisletilmesi gerekir: insan haklarini gelistirmek, anlasmazliklari önlemek, silahlanma denetlemelerini kapsayan anlasmalari güncellestirmek, bagimsizligina yeni kavusan devletleri desteklemek. Bu amaçla, Italya, örgütün islevine ve yapisina degisiklikler getirecek öneriler sunacaktir. Özellikle Genel Sekreterin girisim yetkisinin arttirilmasi veto hakkina yeni kisitlamalar getirilmesi insan haklarinin NATO�nun asilis konusu, genislemesidir. Italya, NATO�nun Orta ve Dogu Avrupa�ya dogru asamali genislemesini destekleyecektir ancak:
- Etkili karar mekanizmalarinin islerliginin korunmasi ve savunma arasi olarak NATO�nun güvenirliginin korunmasi,
- Öngörülebilecek bir gelecekte katilamayacak ülkelerle politik konularda danisma iliskisinin ve askeri isbirliginin güçlendirilmesi katilimi olmadan Avrupa’da denge kurulamayacak olan Rusya ile isbirligi ve iliskilerin -hatta askeri açidan- gelistirilmesi:
-NATO’nun diregi sayilan Bati Avrupa Birligi’nden, tüm kitada ortak güvenligi saglayacak Avrupa kurumlarinin güçlenmesi konularinda israr edecektir.
Italya ve bunalim bölgeleri: Barisa nasil yardim edilebilir?
Italya en önemli bunalim merkezlerinden birinin ortasinda bulunmaktadir: dogada Balkanlardan baslayip Orta Asya’ya, eski Sovyetler Birligi’ne kadar uzanan devletler, Güney’de Afrika’da Sahra’nin güneyinden Akdeniz’e kadar, ekonomisi az gelismis, politik bunalimlarin, etnik parçalanmalarin, toprak ve kaynak anlasmazliklarinin oldugu ülkeler arasindadir.
Yapisal olarak yasanan bunalimlarin sonuçlari Avrupa’ya ve Italya’ya bu yollardan yansimaktadir
- Silahlanmanin artmasi, askeri anlasmazliklar, terör, uyusturucu ve silah kaçakçiligi,
- Issizlik ve çatismalar nedeniyle siginma arayisindan kaynaklanan toplu göç,
- Otoriter ideolojilerin yayilmasi (radikal milliyetçilik, asiri dincilik) devletimizin çok yönlü bir stratejinin gerçeklesmesi için güçlü bir sekilde bu konulara odaklanmasi gerekmektedir:
-Ekonomik -politik bunalimin nedenlerine
-Anlasmazliklarin önlenmesi ve yönetimi,
-Yasaya, dayanismaya, diyalog ve etnik çogunluga dayali demokratik bir kültürün gelistirilmesi, Italya bu alanda pasif bir rol üstlenmemeli, baskalarinin çalismalari için bir platform olusturmamalidir. Avrupa sinirlarina yakin devletlerin dengeli politika ve ekonomi}(gelismeden olusan fiili döneme dahil edilmeleri için ortaklariyla bir stratejiyi desteklemesi gerekmektedir. Bu da Birlik’in, dengeli ve dünya dayanismasina uygun Dogu Güney bütünlügünü olusturmasiyla gerçeklesebilir.
Italya, toplum olarak, Avrupa Birligi’nin doguya dogru genislemesini, dogru uzanan Malta, Kibris, Türkiye gibi Avrupa devletlerinin gelismesini, dis göç konusunda yalnizca güvenlik konularini kapsamayacak bir politik çalismanin yürütülmesine fiilen özendirmesi gerektirmektedir.
Italya ve zayif ülkeler: Gelismelerine nasil yardim edilebilir:
Kalkinmada isbirligi politikasi, medeni ve demokratik bir devletin dis politikasinin temel ilkesidir. Geçmis yönetimlerde yasanan skandallara ve kisitlanmis harcamalara karsin Italya bundan vazgeçemez.
Iyilestirme çalismalari zorunlu ve ivedidir. Bunu harekete geçirecek her sey yeniden baslatilmalidir. Ayni zamanda, dis politikamizi zenginlestiren, bu duyarli konuyu yönlendirecek tüm noktalari kapsamina alan bir reform yapilmalidir. Gözden geçirilmesi gereken bu konular sunlardir:
- Isbirligi çalismalarinin hükümetlere yönelik degil, toplumlara ve daha çok olumsuz kosullarda ve büyük risk altina gruplara yönlendirilmesi,
- Cografi bölgelerin saptanmasinda ölçütlerin seçimi bu seçim yardimi yapanlara göre degil, bu yardimdan yararlanacak olanlarin kazançlarina göre yapilmalidir,
- Insanlarin olumsuz kosullarda yasadigi bölgelerde, maddi olanaklarin aktarilmasi ve is alanlari açmak yerine, insan gücünün gelistirilmesi süreçlerinin isler duruma getirilmesi,
- Olanakli durumlarda diger uluslararasi kurumlarin gerçeklestirdigi politikalara ve ulusal kalkinma planlarina sikica bagli, isbirligi girisimlerinde bulunulmasi,
- Italya�nin ve kurumlarinin gerçekleri ile, isbirligi yapilan devletlerin gerçekleri arasinda deneyimsel baglanti kurmak. Bu yapi içersinde, gelismekte olan ülkelerden göç eden insanlar ve onlarin örgütlerini de koruma altina alacak girisimlerde bulunacaktir. Bu, örgütlenme açisindan isbirligi çalismalarinin politik devresi ile program-islev devresinin birbirinden ayrilmasi ile olanakli görülmektedir.
Uluslararasi temsilcilerle ulusal kurumlarin arasinda esgüdüm ve isbirligi politikasinin, Birlik düzeyinde, özellikle ivedi yardimlarda ve Akdeniz politikasinda asamali olarak ortak hale getirilmesi kolaylastirilacaktir.
Ayrica, gönüllü olarak ve sivil toplum içinde isbirligi çalismalarina katilimda ilgi ve beceri sergileyen kurumlarin yapilariyla (bölgeler, iller, üniversiteler, kuruluslar ve arastirma merkezleri) canlandirilacak olan iliskiler vurgulanacaktir.
Italya ve digerleri: Ekonomi politikasi disa tekrar lanse edilebilir.
Kurallarla ve düzgün bir tutumla yönetilen uluslararasi iliskileri güvence altina almak zorunlulugunda olan bu çok yönlü dis politikanin önemi duragan kalmakla beraber, Italya�nin kendi dis ekonomi politikasini derinlemesine düsünmesi yasamsal önem tasimaktadir.
Bu çok özel alanda Italya bugün zayif bir devre geçirmektedir. Sanayi sektörünün uluslararasi boyuta ulasma süreçlerinin yapisi yetersizdir ve bu görevi yerine getirecek kurumlar arasinda bütünlesme ve isbirligi islememektedir.
Italyan Ihracat Sigorta Sistemi (SACE), Italyan sirketlerinin Italya disinda ortak yatirimlarini destekleyen ve büyük firmalarin ve büyük bankalarin bulundugu devlet kurulusu (SIMEST), Italya Dis Ticaret Enstitüsü (ICE) gibi ilgili kurumlar dis ekonomi politikasinda ortak bir nokta bulmadan bosuna çalismaktadirlar. Maddi kaynaklari da çok azdir. Bu nedenle su konularin yerine getirilmesi gerekmektedir:
- Ülkenin, uluslararasi çalismalarin gelisme politikalarini öne almak ve buna iliskin sektörlerin arasinda esgüdümün yürütülmesi,
- Ikili anlasma için öncelikli cografi bölgelerin seçimi ve kaynaklarin buralarda yogunlastirilmasi,
- Yasal yaptirimlara açik kapi birakarak finans ve sigorta kurumlarinin özellestirilmesi. Özellikle gereken:
- Profesyonel elemanlar getirerek ticari ve politik riskleri daha iyi degerlendirebilecek bir yetenekle, Italya Ihracat Sigorta Sistemi�ne (SACE), dogru düsünme biçimi ve dogru yerlerde sorumluluk alacak bir yapi getirmek gerekir.
-Finansal destek olacak yaptirimlarin gücünü iyi ayarlamak. Bu güç bugün Medio Credito Centrale, StMEST ve Dogu Avrupa Ülkeleriyle Ekonomik isbirligini Destekleme Kurumu (FINEST) arasinda bölünmüs bulunmaktadir. .
-Yurt disinda ICE ile ekonomi hizmetlerinde yasanan ikilem asilarak Ticari Diplomasi çalismalarini birlestirmek.
Yeni savunma modeli
Bu son yasanan uluslararasi bunalimlar, Italya parlamentosu ve hükümetleri açisindan, yurdumuzun yeni tehditlere ve dünyaya karsi olan farkli sorumluluklarina uygun güvenlik ve savunma politikalar gelistiremedigini açiga vurmustur.
Bu durumda da, iki riski önlemek için güçlü bir girisimde bulunmak gerekmektedir. Bu riskler: .
- Çok yönlü çalismalar için yalnizca bir askeri platform haline gelmesi,
- Italya için olumsuz sonuçlar doguracak savunma politikalarinin asamali olarak, Avrupa düzeyinde, tekrar milliyetçilige yönelmesi,
Milli savunmada, asagida belirlenen konulan kapsayacak Yeni Model projesinin ele alinmasi gerekmektedir:
- NATO ile ciddi bütünlesme ve gelecekte ulusal topraklarin savunulmasi için dogudan ya da güneyden gelebilecek roketli saldiri tehditlerine karsi, Avrupa’nin diregi (UEO) ile bütünlesme.
- Barisin saglanmasi ve kabul ettirilmesi için uluslararasi güçlere katilmasi, bunun için çagdas silahlarin donan mi, ordunun egitimi, havaciligin, denizciligin Avrupa ölçülerine uygun çagdas duruma getirilmesi
-Askerlik görevi zorunlu kalmakla birlikte profesyonel bir ordunun asamali olarak büyümesi Bize göre, asker ile gönüllüler arasinda dengeli bir karisimin olusmasi benimsenecek en iyi politikadir. Bizim önerimiz zorunlu askerlikle sivil görev arasinda gençlere seçim olanagini sunacak, yeni dogacak bu projeyi hayata geçirmektir.
-Yeni savunma modeli ile birlikte, finansal degiskenlerin saptanmasi ve yapilacak degisikliklerin maliyeti için birkaç yillik programin olusturulmasi.
Genel anlamda, bu gereksinmelerin karsilanmasinda, hükümetin ve parlamentonun, MAASTRICHT Antlasmasinin iyilestirilmesi çerçevesinde, daha Avrupai bir savunmaya odaklanmalari gerekmektedir.